Droniada Future Forum by Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa · Różne oblicza dronów · wywiad 4

Od sprzętu powszechnego użytku do pięciuset klas mundurowych

Bezzałogowe systemy uzbrojenia w Wojsku Polskim – kierunki rozwoju

Data: 29 października 2026Wywiad przeprowadził: Sławomir Kosieliński

Płk Krzysztof Tarnowski i Sławomir Kosieliński podczas wywiadu na scenie Droniada Future Forum by Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa
Płk Krzysztof Tarnowski i Sławomir Kosieliński na scenie Droniada Future Forum by Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa, 29 października 2026. Fot. Fundacja Instytut Mikromakro
płk Krzysztof Tarnowski
płk Krzysztof TarnowskiRozmówca · zastępca Inspektora Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia
Sławomir Kosieliński
Sławomir KosielińskiProwadzący wywiad · Fundacja Instytut Mikromakro

Wojsko Polskie otwiera się na drony dostępne na cywilnym rynku, szkoli przyszłych operatorów już w szkołach ponadpodstawowych i planuje zakup dziesiątek tysięcy bezzałogowców dla żołnierzy. O decyzji Ministra Obrony Narodowej nr 171, która pozwala jednostkom testować sprzęt powszechnego użytku, o pilotażowym programie edukacji dronowej w klasach mundurowych i o planach jego rozszerzenia na 500 szkół opowiadał płk Krzysztof Tarnowski, zastępca Inspektora Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych.

Ostatnim gościem bloku wywiadów Różne oblicza dronów podczas Droniada Future Forum by Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa był płk Krzysztof Tarnowski, zastępca Inspektora Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia (IWBSU) Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (DGRSZ). Inspektorat odpowiada za rozwój systemów bezzałogowych – powietrznych, lądowych i morskich – w Siłach Zbrojnych RP. Rozmowę przeprowadził Sławomir Kosieliński, prezes zarządu Fundacji Instytut Mikromakro, do którego moderatorka sesji Joanna Wieczorek, ekspertka prawa lotniczego z NASK, zwróciła się na wstępie: Sławku, masz 15 minut.

Kwadrans w powietrzu

Sławomir Kosieliński: Zanim przejdziemy do meritum, wykorzystam te piętnaście minut jako punkt wyjścia. Zaczynał pan swoją przygodę w lotnictwie klasycznym. Ile można przelecieć w ciągu kwadransa samolotem wojskowym?

płk Krzysztof Tarnowski: Na samolotach bojowych, na których latałem, prędkość przelotowa wynosi około 970 kilometrów na godzinę. W piętnaście minut można więc zwiedzić spory kawałek Polski, wykonać zadanie i jeszcze wrócić na lotnisko, o ile wystarczy paliwa.

Decyzja 171, czyli droga do jednostki

Sławomir Kosieliński: Nasze tematy są zdecydowanie bardziej przyziemne, za to ściśle związane z kompetencjami Inspektoratu. Branżę, szczególnie tę nastawioną na rozwiązania podwójnego zastosowania (dual use), łączy dziś jedno pytanie: w jaki sposób wynalazki mniejszych i większych firm mogą trafić do wojska. Nie tylko do testów, lecz tak, by wojsko za nie zapłaciło, bo inaczej przedsiębiorstwa nie będą miały środków na rozwój. Zapoznałem się z założeniami decyzji Ministra Obrony Narodowej nr 171. Co z niej wynika i jaka będzie w tym rola Inspektoratu?

płk Krzysztof Tarnowski: Decyzja 171 dotyczy przede wszystkim systemu zakupowego, uzupełnia system pozyskiwania sprzętu, który już funkcjonuje w Siłach Zbrojnych. Jeśli mówimy o typowych startupach, obowiązuje inna, niepublikowana decyzja w sprawie wprowadzania nowych technologii do sił zbrojnych. Na jej podstawie powołano ośrodek zajmujący się systemami autonomicznymi, który prowadzi produkt praktycznie od etapu startupu aż do dziewiątego poziomu gotowości technologicznej. Powołana decyzją ministra rada określa zdolność, którą wojsko chce pozyskać, i znajduje startup, który może ją zrealizować. Od samego początku zapewnione jest finansowanie, które pozwala podnosić poziom gotowości technologicznej aż do wdrożenia w wojsku. My, jako Inspektorat, zgodnie z decyzją nr 123, testujemy produkt, który osiągnął poziom dziewiąty, pod kątem zdolności operacyjnych. W ten sposób koło się zamyka.

Sławomir Kosieliński: Z moich obserwacji rynku wynika, że dziś dominują zamówienia kierowane do największych graczy: Grupy WB i Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), za chwilę dołączy Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych (ITWL) ze swoimi projektami. Kto jest w tle tej ścieżki dla startupów?

płk Krzysztof Tarnowski: Duże firmy, które mają już gotowe produkty, rozwijają je na własnej bazie i z pomocą własnych inżynierów same osiągają dziewiąty poziom gotowości technologicznej. My później jedynie sprawdzamy, czy nowe rozwiązania są przydatne dla wojska.

Sławomir Kosieliński: Wróćmy w takim razie do decyzji 171, ponieważ to podstawa prawna całego mechanizmu. Co ona zmienia i co daje?

płk Krzysztof Tarnowski: Daje dowódcy jednostki, który ma osiągnąć określoną zdolność operacyjną, możliwość pozyskania sprzętu powszechnego użytku, jeżeli spełnia on jego wymagania. Dowódca zgłasza to do instytucji eksperckiej. Odrębna decyzja ministra określa, kto jest instytucją ekspercką dla poszczególnych systemów funkcjonalnych. Ponieważ odpowiadamy za systemy bezzałogowe, taki wniosek trafia do nas. Decyzja dokładnie opisuje, co musi się w nim znaleźć. Mamy czternaście dni, by go zaopiniować i przesłać do zarządzającego systemem funkcjonalnym w Sztabie Generalnym, czyli tego, kto dysponuje siłami i środkami i chce daną zdolność osiągnąć. Sprawdzamy, czy produkt spełnia wymagania, i przekazujemy rekomendację wyższej instancji. Dopiero po jej zatwierdzeniu następuje testowanie w jednostce, według określonego przez nas programu, w ramach bieżącej działalności i ćwiczeń. Na razie mamy jedno takie zgłoszenie, akurat z jednostki lotniczej, dotyczące pozyskania systemów powszechnego użytku. Ta droga dopiero się rozpoczęła.

Sławomir Kosieliński: Zdefiniujmy jeszcze sprzęt powszechnego użytku w przypadku dronów. Rozumiem, że mówimy o dronach, które mogą mieć kamerę i określone specyfikacje, nie przenoszą jednak uzbrojenia?

płk Krzysztof Tarnowski: Tak, to sprzęt, który można po prostu kupić na rynku, dostępny dla każdego, podobnie jak telefon komórkowy czy aparat fotograficzny, tyle że spełniający określone specyfikacje.

Pięćset oddziałów przygotowania wojskowego

Sławomir Kosieliński: Otwarcie tej drogi to jeden z postulatów, które rynek zgłaszał od dawna, ponieważ pozwala budować i rozwijać zdolności produkcyjne. Jeśli oprzemy siłę wojsk dronowych tylko na trzech wielkich koncernach, nie zyskamy potrzebnych możliwości. Potrzebujemy w każdej gminie i każdym regionie mniejszego lub większego warsztatu, firmy, która potrafi zająć się dronami. Przed nami jest jednak kolejne zadanie. W Polsce mamy blisko dwa i pół tysiąca gmin oraz około 500 oddziałów przygotowania wojskowego, czyli klas mundurowych finansowanych z budżetu państwa. One również potrzebują edukacji dronowej. Jakie zadanie stoi przed wami?

płk Krzysztof Tarnowski: Prowadzimy obecnie program pilotażowy w szesnastu szkołach. Jest on finansowany w 80 procentach przez Ministerstwo Obrony Narodowej i w 20 procentach przez samorządy. Opracowaliśmy program szkolenia dla tych szkół oraz wymagania sprzętowe, czyli jaki sprzęt trzeba kupić, by go zrealizować. Przekazaliśmy 80 procent środków i przeszkoliliśmy instruktorów, czyli nauczycieli, którzy będą uczyć w tych szkołach.

Sławomir Kosieliński: Szkół w programie jest szesnaście, klas mundurowych zaś pięćset. Co dalej?

płk Krzysztof Tarnowski: Podczas niedawnego ćwiczenia w 25. Brygadzie Kawalerii Powietrznej, typowo wojskowego, poświęconego systemom bezzałogowym i ich integracji z lotnictwem śmigłowcowym, zapadła decyzja, że jako Inspektorat mamy rozszerzyć program na 500 szkół. Do końca roku mamy przedstawić program, założenia i kosztorys. Wtedy zapadnie decyzja, kiedy, w jakim zakresie i w jakim tempie będzie on realizowany.

Sławomir Kosieliński: Jakie kompetencje powinny być rozwijane w klasach mundurowych w ramach edukacji dronowej? O to pytaliśmy wczoraj i będziemy pytać również dziś.

płk Krzysztof Tarnowski: Zależy nam nie tylko na samym lataniu, lecz także na programowaniu i na składaniu drona. To ma być swego rodzaju laboratorium. Latanie realizowane jest według programu nauczania opartego na programach szkoleń pozwalających uzyskać uprawnienia cywilne, uzupełnionego o loty, które z naszego punktu widzenia są szczególnie interesujące. Zmierzamy też w kierunku nauki prostego programowania misji oraz budowania, czyli składania systemu, tak aby każdy uczeń mógł samodzielnie złożyć drona i nim polecieć.

Sławomir Kosieliński: Czy wiadomo, ilu z mniej więcej trzydziestu uczniów w klasie objętej oddziałem przygotowania wojskowego trafia później do zawodowej służby wojskowej?

płk Krzysztof Tarnowski: Chcielibyśmy, żeby trafiło ich jak najwięcej. Dlatego rozpoczęliśmy program w czwartej klasie technikum i w trzeciej klasie liceum, aby uczniowie ukończyli go przed maturą, uzyskali uprawnienia i łatwiej podjęli decyzję o wstąpieniu do armii.

Co czeka absolwenta w wojsku?

Sławomir Kosieliński: Skoro będziemy mieć przeszkolonych uczniów, którzy podejmą służbę, pojawia się pytanie, co zastaną w wojsku. Czy kompetencje zdobyte w szkole ponadpodstawowej znajdą zastosowanie w jednostce?

płk Krzysztof Tarnowski: Oczywiście, że tak. Kandydaci na oficerów mogą wybrać jeden z dwóch nowych kierunków ze specjalnością bezzałogową, które uruchomiliśmy w Wojskowej Akademii Technicznej i w Akademii Wojsk Lądowych. Oprócz tego kończymy organizację ośrodka szkolenia w 25. Brygadzie Kawalerii Powietrznej, w którym szkoleni będą podoficerowie operatorzy systemów do 25 kilogramów. W wojsku obowiązuje przy tym nieco inny podział: na systemy do 25 kilogramów, do 150 kilogramów i większe, odpowiadające klasom pierwszej, drugiej i trzeciej. Uporządkowaliśmy system nauczania, ponadto planujemy zakup 35 tysięcy bezzałogowych statków powietrznych, z których będzie korzystał praktycznie każdy żołnierz. Jeśli ktoś już potrafi obsługiwać taki system, który będzie miał u siebie w plutonie czy kompanii, jest to dla nas wartość dodana. Uprawnienia cywilne są u nas po prostu uznawane.

Symulator i realne godziny w powietrzu

Joanna Wieczorek (NASK): Czy w Polsce mamy wystarczającą liczbę symulatorów oraz systemów bezzałogowych do 25 kilogramów oraz cięższych, powyżej 150 kilogramów? Czy studenci mają szansę polatać w praktyce? Pilot samolotu, choćby niekoniecznie wojskowego, może przecież ćwiczyć na różnych maszynach umiejętności zdobyte w teorii. Jak to wygląda w przypadku systemów bezzałogowych?

płk Krzysztof Tarnowski: Identycznie jak w lotnictwie załogowym. Przy podpisywaniu kontraktu na większe systemy, powyżej 150 kilogramów, od razu podpisujemy pakiet szkoleniowy, pakiet logistyczny i oczywiście pakiet symulatorowy. Pozyskujemy więc od razu symulatory do szkolenia. Część z nich trafia do centrum szkolenia w Lotniczej Akademii Wojskowej (LAW), tak jak w przypadku systemu Bayraktar TB2, pozostałe do jednostek, które użytkują dany system. Podchorążowie, przynajmniej w przypadku większych systemów, praktycznie od drugiego roku muszą mieć także doświadczenie w realnym lataniu: wylatują w powietrzu 40 godzin. Personel wysyłany na szkolenie na MQ-9 do Stanów Zjednoczonych musiał wręcz mieć uprawnienia do pilotowania zwykłych samolotów załogowych, by w ogóle rozpocząć szkolenie.

Sławomir Kosieliński: Zbierzmy to razem. Planowany zakup 35 tysięcy dronów dla armii, przeszkolenie 500 klas mundurowych w ramach oddziałów przygotowania wojskowego, do tego około 200 klas mundurowych podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) – to razem pokaźny rynek edukacji dronowej. Zachęcam Odronic i inne firmy, by wreszcie pochyliły się nad edukacją dronową, bo naprawdę jest to warte zachodu. Dziękuję, panie pułkowniku.

płk Krzysztof Tarnowski: Bardzo dziękuję za zaproszenie.

Rozmówca: płk Krzysztof Tarnowski, zastępca Inspektora Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia DGRSZ. Rozmawiali: Sławomir Kosieliński (Fundacja Instytut Mikromakro) oraz Joanna Wieczorek (NASK, moderatorka sesji).